ارزیابان شخصیتی حقیقی و یا حقوقی دارند که کاملا" مستقل از شرکت های بیمه بوده و هیچگونه وابستگی حقوقی و یا استخدامی با آنان ندارند. بنابر این نظری که در مورد میزان خسارت ابراز می دارد نمی تواند شبهه ای در مورد طرفداری از بیمه گر و یا بیمه گذار ایجاد نماید.

شورای عالی بیمه در تاریخ 3/4/1382 آئین نامه اعطای پروانه و نحوه فعالیت موسسات ارزیابی خسارت بیمه ای (آیین نامه شماره 50 ) ، در امر بررسی و ارزیابی ادعای خسارت و رعایت استانداردهای بین المللی جهت حفظ حقوق بیمه گذار و زیان دیده و ذینفع و همچنین شرکت های بیمه را تصویب نمود .

ارزیابان خسارت بیمه ای طبق ماده 1 آئین نامه فوق الذکر ، وظیفه بررسی و تحقیق در مورد علت و مقدار خسارت و تشخیص میزان تعهد بیمه گر طبق شرایط بیمه نامه و نیز مذاکره برای تعدیل و تسویه خسارت یا خسارت های مورد ادعا را به عهده دارند.

عدم وجود رابطه استخدامی  و عضویت آنان در شرکت های بیمه طبق ماده 4 آئین نامه مذکور و عدم نفع پذیری در سود حاصل از عملیات بیمه ای شرکتهای بیمه ، عدم مشارکت شرکت های بیمه به هر عنوان در موسسات ارزیابی خسارت بیمه ای ، موجبات استقلال این گروه را در بررسی و ارزیابی خسارت بیمه ای فراهم نموده است.

شرکت های بیمه و یا بیمه گذاران جهت ارزیابی خسارت خود می توانند به ارزیابان خسارت بیمه ای  مراجعه و از خدمات آنان بهره مند گردند. شایان ذکر است هزینه ارزیابی خسارت نیز به عهده شرکت های بیمه می باشد. با نظر به حیطه فعالیت ارزیابان خسارت بیمه ای ، منافع بیمه گذار ایجاب می نماید جهت حفظ حقوق خود ، هنگام صدور بیمه نامه و بروز خسارت متقاضی استفاده از خدمات این گونه موسسات باشند.  ارزیابان خسارت بیمه ای با پذیرش و بررسی  سریع ادعای خسارت ، ضمن تایید یا رد پوشش بیمه ای با احراز تعهدات بیمه گر میزان خسارت قابل پرداخت توسط بیمه گر  به زیان دیده را تا سقف تعهدات پذیرفته شده بیمه نامه اعلام می دارند. همچنین ، با بررسی تخصصی و دقیق ادعای خسارت  از تفسیر نادرست قوانین و اصطلاحات فنی و شرایط عمومی و اختصاصی بیمه نامه خود داری می نماید.

موسسات ارزیابی خسارت بیمه ای و ارزیابان حقیقی طبق آئین نامه مذکور راجع به مشخصات کامل  مکان ، زمان ،  علت وقوع خسارت ، مبلغ خسارت تحقق یافته ، خطر یا حادثه که منجر به وقوع خسارت شده ، امکان شرایط جانشینی و حدود خسارت قابل بازیافت توسط بیمه گر ، انطباق خسارت با شرایط قرارداد بیمه و تعیین مبلغ خسارت قابل پرداخت توسط بیمه گر و علت تفاوت احتمالی بین مبلغ خسارت تحقق یافته و قابل پرداخت ، به صورت مستدل و مستند اظهار نظر و گزارش خود را ارائه می دهند.

ایجاد فضای سالم در بخش ارزیابی خسارت بیمه ای و بالا رفتن  سطح رضایتمندی بیمه گذاران و افزایش تقاضا برای سایر بیمه ها و توسعه صنعت بیمه جز با فعالیت حرفه ای ارزیابان خسارت بیمه ای در صنعت بیمه کشور امکان پذیر نیست .